Brink

Norger neringdoenden en ambachtslieden

Brink
De kerk als centrum van de Brink

Van oudsher is, zeker in Drenthe, de brink het centrum van een dorp. Van hieruit speelde zich het leven in wijde omtrek af, want je vond er neringdoenden en ambachtslieden als de bakker, smid, timmerman en natuurlijk het café. Maar ook stond daar meestal de kerk, met er omheen de begraafplaats, evenals de school.

Reeds in 1139 wordt voor het eerst in aktes gewag gemaakt van het bestaan van 'Norich' en de aanwezigheid van een kerk in deze plaats zodat we er vanuit mogen gaan dat hier reeds in de twaalfde eeuw activiteiten plaatsvonden. Het dorpscentrum was de karakteristieke brink, nu begroeid met zijn oude eiken, waarvan de bodem eerder was begroeid met gras. Naarmate het jaar vorderde en de herfst kwam, veranderde het groen in een modderige brij. De zogenaamde dobbe, welke in veel andere dorpen als watervoorziening diende als er brand was, ontbrak in het Norger centrum.

De Brink is van oudsher het centrum van het dorp, waar de wegen samenkwamen. Vanuit Assen door het Norgerholt, vanuit Vries door de Oosterduinen, vanuit Roden door de Langeloërduinen en vanuit Friesland door de Molenduinen.

Veranderende Brink
De lagere school in vroegere tijden voor de kerk op de Brink

Evenals elders is er door de jaren heen ook op de Brink in Norg veel veranderd. Zo eindigde vanaf 1832 het begraven rond de kerk, getuige een 'Repertoire van het Gemeentebestuur van Norg' van 20 maart 1832. Hierin wordt gewag gemaakt dat op 'den eersten December 1831 aan Albert Scholtens uit Zuidvelde op het noordwesteind van de nieuwe begraafplaats een slag grave is uitgegeven.' In ditzelfde Repertoire lezen we ook dat de grond voor dit kerkhof is aangekocht van 'Eise Post, burgemeester van Winschoten en consorten' en dat deze aankoop is geregistreerd te Assen op 21 November 1831. Deze Eise Post was een schoonzoon van Josua Wijntjens, schulte van Norg. De school bleef echter een deel van het dorpscentrum uitmaken en het zou nog tot 1952 duren voordat deze van de Brink verdween. Deze school was in 1883 gebouwd als opvolger van een verouderd tweeklassig gebouw. De Brink voor de kerk is al sinds mensenheugenis in bezit van de Boermarke 'Westeind', en is in het laatste decennium van de laatste eeuw gedeeltelijk verhard en veranderd in een plein. Het gebied achter de kerk behoort tot de boermarke 'Oosteind.' De oude dorpspomp, vroeger ook in gebruik als watervoorziening voor de school, is in gerestaureerde vorm nog steeds aanwezig, evenals de oude lindebomen die ooit de voorkant van het schultehuis aan de zuidkant van de Brink sierden. Wat is gebleven, is de zakelijke bedrijvigheid rond het dorpscentrum van weleer. Overigens beschikt Norg over meer brinken, doch dit is vooral het gevolg van de vele grote markten welke vroeger in het dorp werden gehouden.

"Bron: "Mag het iets meer zijn?" - De Norger neringdoenden en ambachtslieden in de afgelopen eeuw."
- Willem Pol